{"id":1403,"date":"2016-04-23T12:51:32","date_gmt":"2016-04-23T12:51:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.aquazone.com.pl\/?p=1403"},"modified":"2016-04-23T16:11:52","modified_gmt":"2016-04-23T16:11:52","slug":"czy-jezioro-zegrzynskie-istnialo-od-zawsze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.aquazone.com.pl\/?p=1403","title":{"rendered":"Czy Jezioro Zegrzy\u0144skie istnia\u0142o od zawsze?"},"content":{"rendered":"
\"jezioro\"<\/a>

Jezioro Zegrzy\u0144skie<\/p><\/div>\n

Jezioro Zegrzy\u0144skie jest sztucznym obiektem wodnym, kt\u00f3ry powsta\u0142 w nie odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci. Prace nad budow\u0105 trwa\u0142y na prze\u0142omie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku.<\/p>\n

Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od pomys\u0142u zbudowanie stopnia wodnego w D\u0119bem, w celu pozyskiwania energii elektrycznej dla okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w. By\u0142 to te\u017c czas, kiedy Warszawa podnosi\u0142a si\u0119 z ruin po II Wojnie \u015awiatowej i potrzebowa\u0142a materia\u0142u do odbudowy stolicy. Kruszywo znajdowa\u0142o si\u0119 w \u017cwirowni w Gnojnie, a najlepsz\u0105 drog\u0105 do przetransportowania go do Warszawy by\u0142a budowa drogi wodnej. \u0141\u0105cznikiem sta\u0142 si\u0119 Kana\u0142 \u017bera\u0144ski.<\/p>\n

Jezioro mia\u0142o sta\u0107 si\u0119 atrakcyjnym miejscem dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w rybo\u0142\u00f3wstwa oraz os\u00f3b, kt\u00f3re lubi\u0105 aktywnie sp\u0119dza\u0107 czas, jak r\u00f3wnie\u017c dla tych, kt\u00f3rzy szukali miejsca do wypoczynku nad wod\u0105. Planowano, \u017ce wolny czas b\u0119d\u0105 nad jeziorem sp\u0119dza\u0107 Warszawiacy, jak i okoliczni mieszka\u0144cy.<\/p>\n

Argumentem przemawiaj\u0105cym za budow\u0105 zbiornika by\u0142o to, \u017ce mia\u0142 on pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 przeciwpowodziow\u0105.<\/p>\n

Inwestycja budowy stopnia wodnego w D\u0119bem by\u0142a najwi\u0119ksz\u0105, jak\u0105 wykonano
\nw powojennej Polsce, co wi\u0119cej by\u0142a to pierwsza budowa tego rodzaju, kt\u00f3ra zosta\u0142a zrealizowana na rzece nizinnej.<\/p>\n

Bezpo\u015brednie po\u0142\u0105czenie Bugu z Narwi\u0105 i Wis\u0142\u0105 sprawi\u0142o, \u017ce powsta\u0142a droga wodna \u0142\u0105cz\u0105ca Europ\u0119 Wschodni\u0105 z Europ\u0105 Zachodni\u0105. Szlak ten nazwano Tras\u0105 Przyja\u017ani.
\nZ kolei, wybudowanie Kana\u0142u \u017bera\u0144skiego oraz \u015bluzy \u0142\u0105cz\u0105cej Kana\u0142 z Wis\u0142\u0105 przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania Warszawskiego W\u0119z\u0142a Wodnego. Tym samym zbudowano drog\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 jeziora mazurskie ze zlewniami Narwi, Bugu i Wis\u0142y.<\/p>\n

13 lutego 1951 roku ustalono og\u00f3ln\u0105 lokalizacj\u0119 jeziora. Miejsce powstania stopnia wodnego w D\u0119bem zatwierdzono 20 wrze\u015bnia 1955 roku. Ca\u0142\u0105 dokumentacj\u0119 budowy\u00a0 powierzono firmie \u201eHydroprojekt\u201d. Wykonanie rob\u00f3t budowlanych przypad\u0142o Warszawskiemu Przedsi\u0119biorstwu Budownictwa L\u0105dowego i Wodno-In\u017cynieryjnego.<\/p>\n

Prace nad budow\u0105 zbiornika oraz stopnia wodnego zosta\u0142y zainicjowane 13 grudnia 1957 roku. Jednak\u017ce, od pocz\u0105tku inwestycja boryka\u0142a si\u0119 z przeciwno\u015bciami natury. Dwie powodzie spowodowa\u0142y op\u00f3\u017anienia w realizacji projektu. Roboty budowlane wykonywano w wi\u0119kszo\u015bci na terenie gminy Niepor\u0119t. W miejscu, gdzie planowano budow\u0119 zbiornika znajdowa\u0142y si\u0119 \u0142\u0105ki i pastwiska, torfowiska i pola uprawne, nieu\u017cytki zakrzewione, jak r\u00f3wnie\u017c dawne koryta rzek. Niegdy\u015b znajdowa\u0142y si\u0119 tu dwa jeziora: Ostrowite i Bia\u0142obrzeskie. Z uprawy roli na planowanych do zalania teren\u00f3w utrzymywa\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w, by\u0142o to ich g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o zarobku. Z literatury mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce prace przy budowie zapory w D\u0119bem, jak i ca\u0142ego zbiornika prowadzono szybko i niedbale, przez co wywo\u0142ywa\u0142y one mn\u00f3stwo negatywnych emocji w\u015br\u00f3d okolicznej spo\u0142eczno\u015bci. \u015awiadczy o tym relacja jednego ze \u015bwiadk\u00f3w zdarzenia, mieszka\u0144ca Niepor\u0119tu:<\/p>\n

\u201eWybudowali w D\u0119bem korak czyli tam\u0119, usypali wa\u0142y i napu\u015bcili wody. Jak to w PRL-u, \u015bpieszyli si\u0119 terminem. Pod wod\u0105 zosta\u0142y resztki dom\u00f3w, p\u0142oty, kikuty drzew, a przede wszystkim wierzchnia warstwa gleby. Po prostu zalali \u0142\u0105ki, ledwo co krowy z nich sp\u0119dzono. Ludzie pomstowali, odwo\u0142ywali si\u0119, ale prawo w\u0142asno\u015bci miano za nic. Miko\u0142aj Kos po\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 pod spychacz, na kilka dni zabra\u0142a go milicja. Te\u015b\u0107 mia\u0142 15 ha, 5 posz\u0142o pod zalew; pi\u0119\u0107 pod ruroci\u0105g \u2013 opowiada w\u00f3jt Smoczy\u0144ski. \u017byli\u015bmy z tych \u0142\u0105k \u2013 opowiada jego te\u015bciowa, nawoz\u00f3w nie potrzebowa\u0142y. Nakaz przyszed\u0142 w czasie sianokos\u00f3w – robota w polu a tu woda bije. Po tygodniu nasz\u0142a. Przyjechali urz\u0119dnicy. Ch\u0142opi ich chwycili i chcieli potopi\u0107. Dali po 25 groszy za metr \u2013 na sznurek, \u017ceby si\u0119 powiesi\u0107. Mieszka\u0144c\u00f3w z zalanych teren\u00f3w przenie\u015bli pod \u201edach\u00f3wk\u0119\u201d, \u201eMDM\u201d m\u00f3wimy na to.\u201d<\/p><\/blockquote>\n

W\u0142a\u015bciciele zalanych obszar\u00f3w dostali w zamian ziemie znajduj\u0105ce si\u0119 na wsch\u00f3d od Kana\u0142u \u017bera\u0144skiego, jednak\u017ce by m\u00f3c je uprawia\u0107, na pocz\u0105tku musieli teren podda\u0107 melioracji, co by\u0142o bardzo trudnym zadaniem, gdy\u017c ziemia by\u0142a ci\u0119\u017cka.<\/p>\n

Prace przy budowie zbiornika prowadzono w wielkim po\u015bpiechu i bez nale\u017cytej staranno\u015bci, poniewa\u017c z zako\u0144czeniem inwestycji chciano zd\u0105\u017cy\u0107 na dzie\u0144 22 lipca 1963 roku, a op\u00f3\u017anienia wywo\u0142ane powodziami przyczyni\u0142y si\u0119 do tego, \u017ce dopiero 9 kwietnia 1963 roku nape\u0142niono zbiornik, tak by uzyska\u0107 pe\u0142ne pi\u0119trzenie. Po\u015bpieszne dzia\u0142ania spowodowa\u0142y, \u017ce pod wod\u0105 znalaz\u0142y si\u0119 niewykarczowane drzewa, ruiny dom\u00f3w, kt\u00f3rych nie uda\u0142o si\u0119 rozebra\u0107 przed nape\u0142nianiem jeziora. Wy\u015bcig z czasem i niedbalstwo doprowadzi\u0142o do tego, \u017ce w studniach okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych wcze\u015bniej nie zabezpieczono, woda zosta\u0142a zanieczyszczona.<\/p>\n

Wykonawcy projektu uko\u0144czyli prace w ustalonym terminie i uroczyste otwarcie Jeziora Zegrzy\u0144skiego odby\u0142o si\u0119 22 lipca 1963 roku. Powstanie zbiornika przyczyni\u0142o si\u0119 do zmiany kierunku rozwoju gospodarczego regionu, rozwoju infrastruktury turystycznej oraz powstawania nowych miejsc pracy dla okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Literatura:<\/p>\n